Haar verontwaardiging was groot. Had ze haar dochter een handje geholpen, die daardoor goede contacten had gekregen. De dochter had een internetwinkel in kinderkleding die je nou niet bepaald een doorslaand succes kon noemen. Maar dankzij de hulp van haar moeder was er toch wat meer schot in de zaak gekomen. En denk je nou dat ze me even belt en ‘dankjewel mam’ zegt? Nee dus! Belachelijk! Even een bedankje, is dat nou teveel gevraagd? Dat is toch normaal!

Een man, een verwoede tuinier kreeg bezoek van zijn nieuwe buren. Aardige mensen, en ook zij hadden wel iets met groen. Ze raakten aan de praat, uiteindelijk gingen ze naar huis met een bos snoeihout waarvan ze leuk vlechtwerk in hun tuin konden maken. En ze kregen een kapmes mee waarmee ze het hout gemakkelijk konden inkorten. Na een week was het kapmes nog niet terug, terwijl de man het zelf hard nodig had. Hoe vind je dat nou? Dat doe je toch niet? Je gaat toch niet iets lenen en dan hou je het weet-ik-het-hoelang bij je? Dan breng je het toch zo snel mogelijk weer terug? Dat is toch normaal!

Het is een interessante manier van converseren, zeggen dat iets normaal is. Maar hoe normaal zijn de dingen eigenlijk? Er zijn heel wat mensen die na een beetje hulp, of na een leuk feest bijvoorbeeld, helemaal geen dankjewel zeggen. En als je hun vraagt of ze niet dankbaar zijn dan kijken ze je glazig aan, ja natuurlijk zijn ze dankbaar, dat weet de ander toch! En hoeveel mensen lenen niet iets van een ander en dan blijft het soms, zonder enige boze opzet overigens, wat langer liggen dan eigenlijk de bedoeling was. Veel dingen zijn in het algemeen kennelijk minder normaal dan we vaak zelf willen geloven...

Het is zelfs nogal raar om te denken dat iedereen over een heleboel dingen hetzelfde denkt. Het is raar dat je er vanuit gaat dat jouw normen vanzelfsprekend die van een ander zijn, nee, dat jouw normen door iedereen worden onderschreven. Raar. Als je met verwijtende toon, zoals in de voorbeelden hiervoor, zegt dat iets normaal is, zeg je niet alleen dat jij het niet leuk vindt, maar dat de hele wereld het samen met jou de ander kwalijk neemt. Iedereen staat in jouw kritiek achter je.

Dat is natuurlijk niet zo, maar je hebt jezelf door de opmerking ‘dat is toch normaal’ wel de halve wereld bij je oordeel betrokken en jezelf min of meer buiten schot gehouden. Jij hebt er eigenlijk niet zoveel mee te maken, niet jíj vindt het, nee iedereen! Hoe kan een ander zich daar nog tegen verweren?

Wat de vrouw aan het begin van dit verhaal, eigenlijk wilde zeggen is dat ze het erg fijn had gevonden als haar dochter haar voor haar hulp bedankt had. En de tuinier bedoelde dat hij het vervelend vond dat het kapmes zo lang wegbleef, want hij had het zelf hard nodig. Het was hun persoonlijke verontwaardiging.

Het is niet van belang wat iedereen van iets vindt, het is van belang wat jij zelf vindt. De norm stellen voor Jan en alleman slaat in de meeste gevallen nergens op. De praktijk wijst bijna altijd uit dat heel veel mensen dingen anders zien, anders doen en dat ze anders over dingen denken dan jij. Dat je je daar niet bij thuis voelt is wat anders, dat is je goede recht.

Als je kritiek hebt op een ander, je verontwaardigd bent op zijn of haar gedrag, probeer het dan zoveel mogelijk bij jezelf te houden. Zeg wat jij vindt, houdt je mening persoonlijk. En laat de rest van de wereld erbuiten. Al was het alleen al omdat je er in veel gevallen faliekant naast zit: heel veel dingen zijn echt niet zo normaal als we onszelf vaak wijsmaken.

Accepteer dat mensen verschillend over dingen denken, eigenlijk over alles. Neem de ruimte in je leven om te denken en te doen zoals je wilt maar geef die ruimte ook aan anderen. Daar wordt iedereen gelukkiger van.

Jan Jaap van Hoeckel, coach